Йинка Шонибаре
(1962, Лондон)
Жел мүсіні (YҰ) II

Қолмен боялған алюминий
2022
Мұражайдың кіреберісінде британдық-нигериялық суретші Йинка Шонибаренің «Жел мүсіні» орнатылған — еркіндік, жад және мәдениеттер диалогын бейнелейтін желкен бейнесі.
Мұражайдың бас кіреберісінің алдында британдық-нигериялық суреткер Йинка Шонибаренің арнайы Almaty Museum of Arts үшін жасаған сегіз метрлік «Жел мүсіні» орнатылған.
Мүсіннің қолмен безендірілген беті «голландиялық балауыз» атанып кеткен Ankara матасына ұқсатып боялған. Бұл қанық түсті батикті көпшілік «аутентикалық африкалық» деп ойлайды. Алайда оның тарихы әлдеқайда күрделі: индонезиялық батикті голландиялықтар иемденіп, фабрикалық өндіріс жолына қойылып, кейін Африкаға жеткізілген. ХХ ғасырдың орта тұсында бұл мата африкалық елдердің тәуелсіздік символына әрі отаршылдыққа қарсы күрестің белгісіне айналды. Сол себепті Ankara Йинка Шонибаре үшін мәдениеттердің тоғысуы мен өз болмысын іздеудің метафорасы саналады.
Туынды желкен формасында жасалған. Ғасырлар бойы желге керілген желкендер теңіз саудасымен әрі құлдыққа түскен адамдарды мұхит арқылы тасымалдаумен байланысты болған. Шонибаренің идеясы «ауадан мүсін» жасап, желдің табиғатын тасқа басқандай бейнелеу еді. Ол үшін шеберханасында мата мен фенді қолданып, ауа ағыны матаның бетінде қандай пішіндер жасайтынын бақылап, тәжірибе жүргізді. Бұл ойдың идеядан үлкен көлемді мүсінге айналуы тартылыс күшіне төтеп бергендей көрінеді: ауыр алюминийден жасалған мүсін жеңіл де салмақсыз, жел әсерінен қалықтап тұрғандай көрінеді.
Бұл туынды мұражайдың кіреберісінде келушілерді еркіндіктің, жадтың және мәдениеттер диалогының символы іспетті қарсы алады.


Алмагүл Меңлібаева, «Адамдар мен жануарлар», 1997

Көрме жолсерігі

Алмагүл Меңлібаева, «Анамның көйлегіндегі кішкентай құдайлар», 1995
Меңлібаеваның шығармашылығы кескіндеме, графика, видео, фотосурет, қойылым және текстиль сияқты кең ауқымды тәсілдерден тұрады. Суретші жұмыстарында әйелдің рөлі, ұлттық болмыс, экология, энергия, неоколониализм сияқты маңызды тақырыптарды зерттейді, соның ішінде Орталық Азия халықтарының космологиясы мен мифологиясын шебер үйлестіру де бар. Меңлібаева өткен мен бүгінді жалғай отырып, аймақтағы трансформацияға бірегей көзқарас ұсынады. Бұл ретроспектива оның суретші ретінде өзін көрсету тереңдігі мен сан қырлы ерекшелігін көрсетіп қана қоймай, көшпелі халықтан бастап бүгінгі заманға дейінгі Қазақстанның мәдени мұрасына жаңаша көзқарасты айшықтай түседі. Туындылар трансформацияны көрсетумен қатар, тарих, мәдениет және жаңа болмысты іздеу тәжірибесінің өзара байланыс әлеуетін аша отырып, болашақтың визуал сценарийін де ұсынады.
Көрме суретшінің өз тамырын – соның ішінде әлеуметтік-саяси, мәдени және экономикалық негіздерін, Қазақстандағы геосаяси жағдайды – жан-жақты көркем жобалары арқылы түсінуге ұмтылысын баяндайды.
Куратор Гридтия Гавивонг
Related events
Explore the collection with a guide
Tours
Every Sunday, free

Audio tour
Tours
Every Sunday, free











